Τεχνολογία και Διδακτικό Σενάριο

Από Αγγελική Παπαγεωργίου

Το συγκεκριμένο διδακτικό σενάριο έχει σαν κεντρικό θεματικό άξονα την τεχνολογία, ένα από τα πιό δημοφιλή θέματα για τους μαθητές, που την θεωρούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής τους. Το να χρησιμοποιηθεί στην τάξη αυθεντικό video από το ΥouTube αποτελεί καινοτόμα πρακτική, και έχει επιτύχει αυτόματα το στόχο να κινητοποιήσει τους μαθητές, να τους εμπλέξει ενεργά και να τους κάνει να ασχοληθούν και να συμμετέχουν στις δραστηριότητες του σεναρίου.

Απαιτεί γνώσεις του κόσμου εκτός των ορίων της παραδοσιακής τάξης. Οι ηλικιακή ομάδα στην οποία απευθύνεται το σενάριο έχει συνήθως ιδιαίτερη σχέση με τις νέες τεχνολογίες και πολύ συχνά εξειδικευμένες γνώσεις πάνω σε αυτές. Οι μαθητές μπορούν να επιστρατεύσουν τις πλούσιες πάνω στο σύγχρονο θέμα της τεχνολογίας γνώσεις τους και να συνεισφέρουν τόσο στις ομάδες όσο και στην ολομέλεια Η τεχνολογία είναι κάτι που τους αφορά, συνεπώς το διδακτικό υλικό και οι δραστηριότητες που το συνοδεύουν έχουν νόημα.

Η πολυτροπικότητα του υλικού είναι οικεία στους μαθητές που είναι εξοικειωμένοι με τέτοια οπτικοακουστικά κείμενα. Το αυθεντικό οπτικοακουστικό/ ακουστικό υλικό είναι απαραίτητο στην τάξη αλλά και ο συνδιασμός της εικόνας και του γραπτού λόγου στο video αποτελούν ισχυρό ερέθισμα, καθώς το συγκεκριμένο video έχει και γραπτό λόγο ιδιαίτερα στα κύρια σημεία και μηνύματά του, κανοντάς το πιο προσιτό στούς μαθητές. Το πρώτο μέρος του video είναι πολυτροπικό κείμενο και τα κύρια σημεία εμφανίζονται σε κειμενική μορφή ακολουθώντας τον αφηγητή. Το δεύτερο μέρος προσφέρεται περισσότερο για listening activities/ tasks.

Η διαθεματικότητα είναι επίσης από τα ισχυρά πλεονεκτήματα του εκπαιδευτικού αυτού σεναρίου καθώς συνδέεται άμεσα με τις ΤΠΕ αλλά και την εξέλιξή τους πού είναι ραγδαία.. Είναι συχνό φαινόμενο μαθητές με ελλιπείς γνώσεις στο γλωσσικό κομμάτι να έχουν διευρυμένες γνώσεις και να είναι ιδιαίτερα εξοικειωμένοι με τις ΤΠΕ. Το διδακτικό σενάριο βέβαια απευθύνεται σε μαθητές επιπέδου Β1- αλλά ένα κομμάτι του θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και για μαθητές Α2.

Ωστόσο, η χρήση των ΤΠΕ στο συγκεκριμένο διδακτικό σενάριο δεν είναι διαδραστική. Το videoαποτελεί οπτικό και ακουστικό ερέθισμα και το φύλλο εργασίας που το συνοδεύει είναι αυτό που δημιουργεί το συνδετικό κρίκο με το οπτικοακουστικό υλικό. Δεν υπάρχει δυνατότητα παρέμβασης ή άμεσης αλληλεπίδρασης με το προβαλλόμενο υλικό.

Όσον αφορά την στοχοκεντρικότητα και την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων, το video εκφράζει ακριβώς το περιεχόμενό του: την εξέλιξη στη χρήση της τεχνολογίας στην εκπαίδευση. Η ίδια η χρήση της τεχνολογίας στη διδακτική διαδικασία αποτελεί ένα νέο είδος γραμματισμού που είναι αναπόσπαστος στόχος της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Η κατανόηση αλλά και ανάλυση της πληροφορίας που προέρχεται από το διαδίκτυο και η παραγωγή λόγου βάσει του πολυτροπικού κειμένου είναι στοιχεία παρόντα στο σχέδιο μαθήματος. Υπάρχουν και άλλες δεξιότητες/ συνιστώσες μάθησης που προωθούνται οπως το να κρατούν σημειώσεις (note-taking), να ανακαλύπτουν το νόημα απο τα συμφραζόμενα (reading between the lines), να επεξηγούν χρησιμοποιώντας συνώνυμους όρους ή περιφραστικές εκφράσεις μέσα σε context.

Ο προβληματισμός μέσω των ομάδων πάνω σε σύγχρονα θέματα επίσης προωθείται μέσω των δραστηριοτήτων του σεναρίου και διευκολύνει τη σύσφιξη των μελών της ομάδας και τη δημιουργία συγκινησιακού κλίματος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην τελευταία δραστηριότητα επιχειρείται διεύρυνση του προβληματισμού και σύνδεσή του με περιβαλλοντικά ζητήματα.

Η διαπολιτισμικότητα του υλικού είναι αδιαμφισβήτητη καθώς οποιοδήποτε θέμα αφορά την εξέλιξη των νέων τεχνολοιών και την εκπαίδευση δεν μπορεί παρά να είναι διαπολιτισμικό στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης. Βέβαια με αφορμή το video μπορεί να γίνουν αναφορές για το πόσο η εξέλιξη των τεχνολογικών εκπαιδευτικών μέσων που προβάλλεται στο video έχει αγγίξει την ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα σε σχέση με χώρες όπως οι ΗΠΑ ή αναπτυσόμενες χώρες όπως Αφρικανικές.

Οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να δουλέψουν αυτονομημένα, συνεργατικά, να ανταλλάξουν απόψεις και να χρησιμοποιήσουν τα Αγγλικά μέσω δραστηριοτήτων που έχουν στόχο, νόημα, και βρίσκονται σε γλωσσικό περιβάλλον που διευκολύνει την κατανόηση και την επικοινωνία.

Οι δραστηριότητες είναι διαβαθμισμένης δυσκολίας κάτι που βοηθά όλα τα μέλη της ομάδας να συνεισφέρουν και να συμμετέχουν. Ακόμα και σε ένα τμήμα με «προχωρημένους» μόνο μαθητές, υπάρχουν διαβαθμίσεις στο μαθησιακό προφίλ, επίπεδο γνώσεων και στην επίδοση. Οι πρώτες δραστηριότητες επιτρέπουν τη συμμετοχή όλων ανεξαιρέτως των ομάδων. Συνεπώς, τo διδακτικό σενάριο μπορεί να χαρακτηριστεί ως παιδαγωγικά διαφοροποιούμενο καθώς είναι προσανατολισμένο προς τα ενδιαφέροντα και τις εμπειρίεςτων μαθητών. Oι δραστηριότητες του μπορούν να εμπλέξουν διαφορετικά στυλ μάθησης μέσα από συμμετοχική διδασκαλία και ομαδοκεντρικές δραστηριότητες.

Συνολικά, το εκπαιδευτικό σενάριο βρίσκεται στα πλαίσια των απαιτήσεων του νέου σχολείου και αντανακλά τις βασικές αρχές της νέας παιδαγωγικής. Επίσης οι δραστηριότητες του είναι μαθητοκεντρικές και ομαδοκεντρικές και έχουν σαν στόχο την παραγωγή λόγου μέσα σε κατανοητό γλωσσικό περιβάλλον (meaningful context), βασισμένες σε θέμα που «αφορά» τους μαθητές, μπορεί να τούς κεντρίσει το ενδιαφέρον, να δημοιυργήσει συνεργατικό κλίμα αξιοποιώντας στο μέτρο του δυνατού τις νέες τεχνολογίες.